Cờ Mỹ – thay đổi chính sách visa lao động Mỹ 2026
| |

Tòa Mỹ chặn quy định giới hạn 4 năm với du học sinh

ByAdmin Tư Vấn Visa

Chỉ vài giờ trước khi quy định có hiệu lực, Tòa án Liên bang khu vực Massachusetts đã ra lệnh cấm phạm vi toàn quốc, chặn quy định của Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) nhằm xóa bỏ cơ chế “duration of status” và áp trần lưu trú 4 năm với du học sinh. Cơ chế cũ — cho phép sinh viên ở lại chừng nào còn học — tiếp tục áp dụng bình thường.

Tóm tắt nhanh

Ngày ra lệnh 14/09/2026 (tối, giờ Mỹ)
Tòa Tòa án Liên bang khu vực Massachusetts
Thẩm phán F. Dennis Saylor IV
Vụ kiện Presidents’ Alliance v. DHS, hồ sơ 1:26-cv-13799
Loại lệnh Lệnh cấm sơ bộ (preliminary injunction) — tạm thời, chưa hủy quy định
Phạm vi Toàn quốc
Quy định bị chặn Trần 4 năm với F, J; 240 ngày với I; rút ân hạn F-1 còn 30 ngày; bắt buộc nộp I-539
Đang áp dụng Cơ chế duration of status (D/S) như trước nay
Mốc tiếp theo 02/10/2026 — phiên làm việc tại tòa

Nói gọn cho người đang học tại Mỹ: bạn không phải làm gì cả. Không trần 4 năm, không phải nộp đơn gia hạn, ân hạn sau tốt nghiệp vẫn 60 ngày với F-1.

Tòa đã phán quyết những gì

Ngày 14/09/2026, Thẩm phán F. Dennis Saylor IV ban hành lệnh cấm sơ bộ có hiệu lực trên toàn nước Mỹ, hoãn ngày hiệu lực của quy định và cấm DHS cùng Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) thực hiện bất kỳ hành động nào để triển khai, trong lúc vụ kiện tiếp diễn.

Tòa kết luận nguyên đơn có khả năng thắng kiện trong việc chứng minh quy định là “tùy tiện và thất thường” (arbitrary and capricious) theo Đạo luật Thủ tục Hành chính, và việc thi hành sẽ gây tổn hại tức thời, không thể khắc phục.

Ba lý do chính tòa nêu ra:

  • DHS phản hồi không thỏa đáng ý kiến công chúng. Quy định nhận khoảng 22.000 ý kiến góp ý, và tòa cho rằng cơ quan này đã xử lý qua loa.
  • Không cân nhắc các phương án ít hạn chế hơn trước khi chọn giải pháp cứng rắn nhất.
  • Không có mối liên hệ hợp lý giữa quy định và mục tiêu an ninh quốc gia mà DHS viện dẫn. Thẩm phán nhận xét lập luận này “gần như phi lý” và dựa trên bằng chứng giai thoại, không đủ sức thuyết phục.

Một chi tiết đáng chú ý về bối cảnh: Thẩm phán Saylor do Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm — tức không phải một thẩm phán dễ bị gán nhãn theo phe phái chính trị.

Cụ thể những gì bị chặn

Lệnh của tòa chặn toàn bộ quy định, không tách riêng phần nào. Bảng dưới đây đối chiếu điều lẽ ra sẽ áp dụng từ 15/09 và điều thực tế đang áp dụng:

Nội dung Theo quy định bị chặn Thực tế hiện nay
Thời hạn lưu trú F-1 Tối đa 4 năm, ghi ngày cụ thể trên I-94 Duration of status (D/S), không ngày hết hạn
Thời hạn lưu trú J-1 Theo DS-2019, tối đa 4 năm Duration of status (D/S)
Đại diện truyền thông diện I Tối đa 240 ngày mỗi lần Duration of status (D/S)
Ân hạn sau khi kết thúc chương trình (F-1) 30 ngày 60 ngày
Ân hạn J-1 30 ngày 30 ngày (không đổi, vốn có từ trước)
Muốn học quá thời hạn Phải nộp mẫu I-539 lên USCIS, lấy sinh trắc học Không phải nộp
Chuyển trường, đổi ngành Bị hạn chế theo bậc học Theo quy định cũ, qua DSO của trường
Chương trình học tiếng Anh Giới hạn tổng 24 tháng Không có trần theo quy định này

Nếu bạn đã chuẩn bị hồ sơ I-539 để đối phó với mốc 15/09, có thể dừng lại. Nếu đã nộp và muốn xử lý tiếp, hãy trao đổi với cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế (DSO) của trường thay vì tự quyết định.

Ai được hưởng lợi nhiều nhất

Với cộng đồng du học sinh Việt tại Mỹ, ba nhóm thở phào rõ nhất:

  • Nghiên cứu sinh tiến sĩ và nghiên cứu sau tiến sĩ (postdoc). Chương trình tiến sĩ tại Mỹ thường kéo dài 5–7 năm, vượt hẳn trần 4 năm. Nhóm này gần như chắc chắn phải nộp đơn gia hạn giữa chừng nếu quy định có hiệu lực — kèm lệ phí, thời gian chờ nhiều tháng và rủi ro bị từ chối ngay giữa quá trình làm luận án.
  • Sinh viên sắp tốt nghiệp và dự định làm OPT. Ân hạn giữ nguyên 60 ngày thay vì rút xuống 30 — khoảng đệm để thi xong, làm thủ tục tốt nghiệp, thanh lý nhà cửa và chuẩn bị hồ sơ OPT rộng gấp đôi.
  • Sinh viên muốn chuyển trường hoặc đổi ngành. Các hạn chế mới về thay đổi lộ trình học — phần ít được nhắc tới nhưng ảnh hưởng rất thực — cũng nằm trong gói bị chặn.

Một tác động khó đo hơn nhưng có thật: đơn kiện của nguyên đơn dẫn báo cáo từ nhiều trường về việc sinh viên quốc tế rút đăng ký nhập học kỳ mùa thu 2026 vì lo ngại quy định. Phán quyết này ít nhất gỡ bỏ yếu tố bất định đó trong ngắn hạn.

Vì sao chưa nên ăn mừng

Đây là phần quan trọng nhất của bài, và cũng là phần dễ bị các trang tin bỏ qua.

Thứ nhất, đây là lệnh tạm thời. “Lệnh cấm sơ bộ” nghĩa là tòa tạm dừng quy định trong lúc xét xử, chứ chưa tuyên hủy. Vụ kiện vẫn đang tiếp diễn, phiên làm việc tiếp theo ấn định ngày 02/10/2026. Thẩm phán Saylor đã không ra phán quyết rút gọn hủy bỏ quy định vĩnh viễn — nghĩa là còn nhiều bước tố tụng phía trước.

Thứ hai, chính phủ có quyền kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 1. Tính đến ngày 15/09/2026, DHS chưa tuyên bố kháng cáo và chưa bình luận về phán quyết. Nhưng thái độ trước đó của cơ quan này khá cứng rắn, nên khả năng kháng cáo là hoàn toàn có thật. Cần nói rõ: “chưa kháng cáo tính đến hôm nay” khác hẳn “sẽ không kháng cáo”.

Thứ ba — và đây là điểm ít người để ý — ngay cả khi nguyên đơn thắng toàn bộ, DHS vẫn có thể ban hành lại quy định tương tự. Lập luận của nguyên đơn hẹp hơn nhiều người tưởng: tám tổ chức khởi kiện không cho rằng DHS thiếu thẩm quyền xóa bỏ cơ chế duration of status. Họ chỉ lập luận rằng cơ quan này đã không tuân thủ đúng quy trình ban hành văn bản. Nếu DHS làm lại cho đúng thủ tục — lấy ý kiến đầy đủ, phản hồi thỏa đáng, cân nhắc phương án thay thế — thì một quy định tương tự vẫn có thể ra đời.

Vì vậy tư thế hợp lý là: sống và học bình thường theo cơ chế D/S, nhưng giữ thủ tục gia hạn trong tầm hiểu biết và theo dõi diễn biến vụ kiện.

Những việc vẫn nên làm

  1. Tra bản ghi I-94 sau mỗi lần nhập cảnh tại i94.cbp.dhs.gov. Ô “Admit Until Date” hiện phải ghi D/S. Nếu thấy một ngày cụ thể, đó là lỗi dữ liệu — liên hệ DSO và văn phòng CBP Deferred Inspection tại sân bay nhập cảnh ngay, đừng để lâu thành quá hạn lưu trú.
  2. Duy trì tình trạng F-1/J-1 như bình thường: đủ tín chỉ, báo cáo DSO khi đổi địa chỉ, ngành hoặc trường, tuân thủ quy định làm việc. Phần này không đổi dù kết quả vụ kiện thế nào.
  3. Dùng đúng phiên bản mẫu đơn mới nhất. Từ 15/09/2026, USCIS từ chối các phiên bản cũ của mẫu I-539 và I-765 (đơn xin phép làm việc, dùng cho OPT), không có thời gian ân hạn. Từ 18/09/2026, mẫu I-485 cũng vậy. Đây là các thay đổi riêng biệt, không liên quan vụ kiện và vẫn có hiệu lực bình thường — tải mẫu trực tiếp từ uscis.gov thay vì dùng bản đã lưu trong máy.
  4. Theo dõi thông báo của trường. Phán quyết ra chiều tối 14/09 giờ Mỹ, nên phần lớn phòng sinh viên quốc tế chưa kịp cập nhật hướng dẫn. Trong vài ngày tới sẽ có, và đó là kênh chính xác nhất cho trường hợp cụ thể của bạn.
  5. Khoanh lịch ngày 02/10/2026.

Cảnh giác với dịch vụ ăn theo phán quyết

Mỗi diễn biến lớn về chính sách di trú Mỹ đều kéo theo một đợt dịch vụ chào mời. Lần này các chiêu đáng ngờ có thêm hình dạng mới:

  • Chào “rút hồ sơ I-539 đã nộp và hoàn tiền” với phí dịch vụ. Việc xử lý hồ sơ đã nộp nên hỏi DSO của trường trước — miễn phí.
  • Hù dọa rằng lệnh tòa “sắp bị lật trong vài ngày” để giục mua gói xử lý gấp. Lệnh đang có hiệu lực, và mọi diễn biến mới đều được công bố công khai, miễn phí.
  • Chào “suất” miễn trừ khỏi quy định, hoặc “chạy” gia hạn lưu trú nhanh, “bao đậu” đơn I-539. Không tồn tại cơ chế nào như vậy.
  • Khuyên khai không đúng ngày kết thúc chương trình để kéo dài thời hạn. Đây là khai man trong hồ sơ di trú, hậu quả có thể là cấm nhập cảnh dài hạn.

Kênh miễn phí và đáng tin nhất với du học sinh vẫn là DSO của chính trường mình.

Câu hỏi thường gặp

Tôi đang học ở Mỹ, từ hôm nay có gì thay đổi không?

Không. Quy định đã bị chặn nên bạn tiếp tục lưu trú theo cơ chế duration of status như trước: không trần 4 năm, không phải nộp đơn gia hạn, I-94 vẫn ghi D/S.

Tôi đã chuẩn bị hồ sơ I-539, giờ có nên nộp không?

Nếu lý do duy nhất là quy định giới hạn 4 năm thì không cần nộp nữa. Nếu bạn nộp I-539 vì lý do khác — chẳng hạn đổi diện visa — thì vẫn tiến hành bình thường, nhớ dùng phiên bản mẫu mới nhất.

Ân hạn sau khi tốt nghiệp của tôi là 30 hay 60 ngày?

60 ngày nếu bạn là F-1. Quy định rút xuống 30 ngày nằm trong gói bị tòa chặn. J-1 vẫn là 30 ngày — mức này vốn có từ trước, không phải do quy định mới.

Lệnh cấm này kéo dài bao lâu?

Không có thời hạn cố định. Lệnh có hiệu lực trong lúc vụ kiện tiếp diễn, cho tới khi tòa ra quyết định khác hoặc tòa phúc thẩm can thiệp. Mốc gần nhất cần theo dõi là phiên làm việc ngày 02/10/2026.

Nếu chính phủ kháng cáo thắng thì quy định áp dụng ngay lập tức?

Không tự động ngay lập tức, nhưng có thể rất nhanh. Đó là lý do nên nắm sẵn thủ tục gia hạn và giữ hồ sơ học tập gọn gàng, thay vì coi vụ việc đã khép lại.

Tôi đang xin visa F-1 để sang Mỹ kỳ tới, phán quyết này ảnh hưởng gì?

Thủ tục xin visa không đổi. Điểm khác là khi nhập cảnh, bạn sẽ được cấp I-94 ghi D/S thay vì một ngày hết hạn cụ thể — tức không bị khóa trần 4 năm ngay từ đầu.

Kiểm tra tại nguồn chính thức

Thông tin cập nhật ngày 15/09/2026. Đây là vụ việc đang trong quá trình tố tụng, tình hình có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Các trường và cơ quan quản lý còn đang hoàn thiện hướng dẫn triển khai sau phán quyết. Đối chiếu tại nguồn chính thức trước khi ra quyết định:

Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Với tình huống riêng, hãy trao đổi với DSO của trường hoặc luật sư di trú.

Bài liên quan

Tóm lại, cơ chế duration of status tồn tại gần nửa thế kỷ đã được giữ lại — ít nhất là lúc này. Du học sinh Việt tại Mỹ không bị trần 4 năm, không phải nộp đơn gia hạn, và ân hạn F-1 vẫn là 60 ngày. Nhưng đây mới là hiệp đầu của một vụ kiện còn dài: lệnh cấm chỉ là tạm thời, phiên tiếp theo ngày 02/10/2026, và chính phủ còn quyền kháng cáo. Theo dõi chuyên mục Tin tức di trú để cập nhật diễn biến.

Similar Posts