Cờ Mỹ – hướng dẫn xin visa Mỹ
|

Mỹ bỏ cơ chế duration of status, du học sinh bị giới hạn 4 năm

ByAdmin Tư Vấn Visa

Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã ban hành quy định cuối cùng chấm dứt cơ chế “duration of status” — cho phép du học sinh lưu trú theo thời gian chương trình học mà không có ngày hết hạn cụ thể. Thay vào đó, sinh viên diện F sẽ được nhập cảnh với thời hạn cố định, tối đa 4 năm. Quy định dự kiến có hiệu lực ngày 15/09/2026, nhưng đang bị kiện ra tòa liên bang và phiên điều trần diễn ra ngay trong những ngày đầu tháng 9.

Nội dung thay đổi

Quy định được DHS công bố ngày 16/07/2026 và đăng Công báo Liên bang ngày 17/07/2026. Từ trước tới nay, phần lớn sinh viên F-1, khách trao đổi J-1 và đại diện truyền thông nước ngoài diện I được nhập cảnh theo “duration of status” (D/S) — ô “Admit Until Date” trên mẫu I-94 ghi D/S thay vì một ngày cụ thể, và người lưu trú được ở lại chừng nào còn duy trì đúng tình trạng.

Theo quy định mới, sinh viên diện F sẽ được nhập cảnh với thời hạn cố định căn cứ vào độ dài chương trình học ghi trên mẫu I-20, tối đa không quá 4 năm, cộng thêm 30 ngày trước khi nhập học và 30 ngày để rời Mỹ sau khi kết thúc. Thời hạn này thể hiện bằng một ngày cụ thể (Admit Until Date) trên mẫu I-94.

Khách trao đổi J-1 áp dụng nguyên tắc tương tự dựa trên mẫu DS-2019. Đại diện truyền thông nước ngoài diện I được nhập cảnh tối đa 240 ngày mỗi lần.

Năm điểm thay đổi đáng chú ý nhất

  • Trần cứng 4 năm. Chương trình dài hơn 4 năm — phổ biến với bậc tiến sĩ — sẽ không còn được tự động bao phủ.
  • Phải nộp đơn gia hạn lên USCIS. Người cần thêm thời gian phải nộp đơn xin gia hạn lưu trú (Extension of Stay), lấy dấu vân tay sinh trắc học và chứng minh còn đủ điều kiện. Việc giám sát chuyển từ cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế của trường sang cơ quan liên bang, kèm rà soát lý lịch và sàng lọc gian lận.
  • Thời gian ân hạn sau tốt nghiệp giảm từ 60 ngày xuống 30 ngày. Đây là khoảng thời gian để sinh viên chuẩn bị rời Mỹ, chuyển trường hoặc đổi tình trạng cư trú.
  • Chương trình học tiếng Anh bị giới hạn tổng cộng 24 tháng.
  • Siết việc chuyển trường và đổi ngành. Đây là nội dung có tác động lớn nhưng ít được nhắc tới — chi tiết ở mục riêng bên dưới.

DHS lập luận rằng cơ chế D/S tồn tại gần nửa thế kỷ đã hạn chế khả năng của chính phủ trong việc kiểm tra định kỳ mức độ tuân thủ luật di trú, đồng thời tạo môi trường dễ phát sinh gian lận. Cơ quan này cũng nêu rằng thời hạn nhập cảnh cố định hiện đã áp dụng cho phần lớn các diện visa không định cư khác.

Hạn chế chuyển trường và đổi ngành — điểm ít được nhắc tới

Bên cạnh giới hạn thời gian lưu trú, quy định còn đặt ra các rào cản mới với việc thay đổi lộ trình học tập. Đây là phần đáng chú ý với du học sinh Việt Nam, vì việc sang Mỹ học một thời gian rồi đổi ngành hoặc chuyển sang trường phù hợp hơn là chuyện khá phổ biến.

Quy định phân biệt hai nhóm:

  • Bậc dưới sau đại học: cấm chuyển trường và đổi mục tiêu học tập trong năm học đầu tiên của chương trình, trừ khi SEVP chấp thuận ngoại lệ vì hoàn cảnh đặc biệt.
  • Bậc sau đại học: cấm đổi mục tiêu học tập ở bất kỳ thời điểm nào trong quá trình học. Việc chuyển trường vẫn có thể được xem xét nếu SEVP cho phép ngoại lệ vì hoàn cảnh đặc biệt.

Điều này có nghĩa lựa chọn trường và ngành ngay từ đầu trở nên quan trọng hơn trước rất nhiều, vì khả năng điều chỉnh sau khi đã sang Mỹ bị thu hẹp đáng kể. Với sinh viên bậc cử nhân, năm đầu tiên gần như bị khóa lộ trình. Với bậc thạc sĩ và tiến sĩ, việc đổi hướng nghiên cứu giữa chừng có thể vướng quy định.

Khái niệm “hoàn cảnh đặc biệt” chưa được định nghĩa chi tiết trong quy định, nên cách áp dụng thực tế sẽ phụ thuộc vào hướng dẫn triển khai của SEVP. Đây là điểm các trường đang chờ làm rõ.

Người đang ở Mỹ bị ảnh hưởng thế nào

Quy định có điều khoản chuyển tiếp. Sinh viên F và J đang duy trì đúng tình trạng vào ngày quy định có hiệu lực và trước đó được nhập cảnh theo D/S sẽ được phép ở lại Mỹ đến ngày kết thúc chương trình ghi trên I-20 hoặc DS-2019 còn hiệu lực tại thời điểm đó, nhưng không quá 4 năm tính từ ngày quy định có hiệu lực.

Với người có kế hoạch xuất cảnh rồi quay lại: sinh viên F hiện tại vẫn đi lại bình thường, nhưng nếu nhập cảnh lại từ ngày 15/09/2026 trở đi, họ sẽ được cấp một thời hạn nhập cảnh cố định mới theo ngày kết thúc chương trình trên I-20, tối đa 4 năm cộng 30 ngày.

Riêng nhóm OPT có ngoại lệ: sinh viên diện F được nhập cảnh theo D/S, có mặt tại Mỹ vào thời điểm quy định có hiệu lực, và đã nộp đơn OPT sau tốt nghiệp hoặc STEM OPT đúng hạn trước ngày 18/03/2027 thì không phải nộp riêng đơn xin gia hạn lưu trú.

Vụ kiện có thể làm thay đổi mọi thứ

Ngày 18/08/2026, một liên minh gồm tám tổ chức đại diện cho giáo dục đại học, công đoàn và báo chí đã nộp đơn kiện DHS tại Tòa án Liên bang khu vực Massachusetts. Trong đó có NAFSA (Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế), Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration, Liên đoàn Giáo viên Hoa Kỳ (AFT) và công đoàn UAW.

Nguyên đơn cáo buộc DHS vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính: không đánh giá đầy đủ chi phí và lợi ích của quy định, không phản hồi thỏa đáng các ý kiến công chúng, không cân nhắc phương án ít gây gánh nặng hơn, và dành thời gian lấy ý kiến quá ngắn. Họ yêu cầu tòa hủy bỏ quy định, đồng thời xin lệnh cấm tạm thời để chặn quy định có hiệu lực.

Lập luận của nguyên đơn hẹp hơn nhiều người tưởng. Các tổ chức này không cho rằng DHS không có quyền chấm dứt cơ chế duration of status. Họ lập luận rằng DHS đã không tuân thủ đúng quy trình mà một cơ quan liên bang bắt buộc phải theo khi ban hành thay đổi lớn như vậy. Khác biệt này có ý nghĩa thực tế: nếu tòa xử nguyên đơn thắng, DHS vẫn có thể làm lại đúng thủ tục rồi ban hành quy định tương tự sau đó.

Về mức độ tác động, nguyên đơn dẫn nghiên cứu của nhóm chuyên gia di trú ước tính việc bỏ duration of status sẽ gây thiệt hại kinh tế khoảng 72–145 tỷ USD mỗi năm trong vòng 10 năm — con số vượt xa phần chi phí mà DHS đã định lượng trong quy định.

Về phía DHS, cơ quan này không có dấu hiệu sẽ lùi bước. Người phát ngôn DHS phản hồi báo chí với giọng điệu gay gắt, cho rằng phản ứng của giới giáo dục là thái quá và khẳng định quy định nhằm xử lý tình trạng gian lận, để chỉ những người thực sự có ý định học tập mới được nhập cảnh. Điều này cho thấy khả năng DHS tự nguyện hoãn thi hành là rất thấp — kết quả phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phán quyết của tòa.

Thẩm phán F. Dennis Saylor IV đã ấn định lịch: phía bị đơn nộp phản hồi trước ngày 31/08/2026, sau đó hai bên tranh tụng trực tiếp tại tòa.

Lưu ý về ngày điều trần. Các nguồn hiện không thống nhất. Hai tổ chức nguyên đơn là NAFSA và Presidents’ Alliance ghi phiên điều trần diễn ra ngày 03/09/2026 lúc 11 giờ tại Phòng xử số 1, tòa Moakley. Trong khi đó nhiều hãng luật và trang tin vẫn ghi ngày 09/09/2026. Có nguồn cho biết ngày điều trần đã được điều chỉnh sau khi đơn kiện được nộp, nên cần đối chiếu trực tiếp hồ sơ tòa thay vì dựa vào bản tin thứ cấp.

Dù rơi vào ngày nào, cả hai mốc đều nằm trước ngày quy định có hiệu lực, và phán quyết dự kiến được đưa ra trước ngày 15/09/2026 — tuyên ngay tại tòa hoặc bằng văn bản trong vài ngày sau đó.

Vì sao vụ kiện được nộp tại Massachusetts. Ngày 07/08/2026, Tòa Phúc thẩm Khu vực 1 ra phán quyết trong vụ Woonasquatucket, xác định tòa vẫn có thể đình chỉ quy định liên bang trên phạm vi toàn quốc theo Đạo luật Thủ tục Hành chính, bất chấp những giới hạn gần đây của Tòa Tối cao với lệnh cấm phạm vi toàn quốc. Đây chính là biện pháp nguyên đơn đang xin, và tại khu vực này nó là án lệ ràng buộc — yếu tố khiến vụ kiện có cơ hội thực sự.

Điểm cần hiểu đúng: việc nộp đơn kiện tự nó không làm hoãn quy định. Trừ khi tòa ban hành lệnh hoãn, lệnh cấm tạm thời hoặc phán quyết hủy bỏ, ngày 15/09/2026 vẫn là mốc có hiệu lực. Ngay cả khi nguyên đơn thắng ở giai đoạn này, quy định chỉ bị tạm dừng chứ chưa bị hủy hẳn.

Tác động tới du học sinh Việt Nam

Việt Nam nằm trong nhóm các nước có đông du học sinh tại Mỹ, nên đây là quy định cần theo dõi sát. Ba nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất:

  • Nghiên cứu sinh tiến sĩ. Chương trình tiến sĩ tại Mỹ thường kéo dài 5–7 năm, vượt trần 4 năm. Nhóm này gần như chắc chắn phải nộp đơn gia hạn ít nhất một lần giữa chừng.
  • Sinh viên dự định làm OPT. Thời gian ân hạn rút xuống 30 ngày khiến khoảng đệm giữa tốt nghiệp và các thủ tục tiếp theo hẹp hơn đáng kể.
  • Sinh viên có ý định chuyển trường hoặc đổi ngành. Các giới hạn mới về thay đổi chương trình cần được tính đến ngay từ khi chọn trường.

Đơn kiện của nguyên đơn cũng nêu quy định đã tác động ngay cả khi chưa có hiệu lực: một số trường báo cáo có sinh viên quốc tế rút đăng ký nhập học kỳ mùa thu 2026 vì lo ngại, các trường khác ghi nhận lượng hồ sơ từ sinh viên quốc tế sụt giảm mạnh trong năm nay.

Nên làm gì trong lúc chờ

  1. Giữ nguyên kế hoạch học tập nhưng chuẩn bị tinh thần cho kịch bản quy định có hiệu lực đúng hạn — đây là tư thế mà các hãng luật di trú đang khuyến nghị.
  2. Kiểm tra ngày kết thúc chương trình ghi trên I-20 và đối chiếu với thời gian học thực tế dự kiến.
  3. Nếu đang chọn trường hoặc ngành, cân nhắc kỹ ngay từ đầu — khả năng chuyển trường hay đổi ngành sau khi sang Mỹ sẽ bị hạn chế đáng kể.
  4. Nếu đang chuẩn bị nộp OPT hoặc STEM OPT, lưu ý mốc 18/03/2027 để tránh phải nộp thêm đơn gia hạn.
  5. Liên hệ với cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế (DSO) của trường — đây là kênh nắm hướng dẫn triển khai cụ thể sớm nhất.
  6. Theo dõi kết quả phiên điều trần đầu tháng 9 trước khi ra quyết định lớn như hủy nhập học hay đổi nước du học.

Kiểm tra tại nguồn chính thức

Thông tin cập nhật ngày 03/09/2026. Đây là vấn đề đang trong quá trình tố tụng, tình hình có thể thay đổi bất cứ lúc nào trước hoặc sau ngày 15/09/2026. Hướng dẫn triển khai chi tiết từ phía cơ quan quản lý và các trường vẫn đang được hoàn thiện. Đối chiếu tại nguồn chính thức:

Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.

Bài liên quan

Tóm lại, mốc cần khoanh vào lịch là ngày quy định có hiệu lực 15/09/2026, và phán quyết của tòa án Massachusetts sẽ có trước mốc đó. Phán quyết này quyết định quy định có hiệu lực đúng hạn hay bị tạm dừng. Theo dõi chuyên mục Tin tức di trú để cập nhật khi có kết quả.

Similar Posts