Cờ Mỹ – thay đổi chính sách visa lao động Mỹ 2026
| |

Sắc lệnh H-1B 2026: Mỹ xét cả hồ sơ sa thải của công ty bảo lãnh

ByAdmin Tư Vấn Visa

Ngày 18/09/2026, Tổng thống Mỹ ký một sắc lệnh hành pháp về chương trình visa H-1B. Sắc lệnh buộc Bộ Ngoại giao, Bộ Lao động và Bộ An ninh Nội địa, khi xét hồ sơ H-1B, phải cân nhắc việc công ty bảo lãnh có sa thải lao động Mỹ trong vòng một năm trước đó hay không, hoặc có kế hoạch sa thải hay không.

Đây là văn bản thứ hai về H-1B được ký trong cùng ngày 18/09, và nó không liên quan tới khoản phí 100.000 USD. Hai văn bản đang bị nhiều nơi gộp làm một. Bài này tách chúng ra, và chỉ ra điểm mà người Việt đang xin H-1B dễ bỏ qua nhất: rủi ro đã dịch chuyển từ hồ sơ của bạn sang hồ sơ của công ty bảo lãnh bạn.

Văn bản Sắc lệnh hành pháp (Executive Order) “Enhancing Program Integrity and Interagency Coordination in the Administration of the H-1B Nonimmigrant Visa Program”
Ngày ký 18/09/2026
Ngày hiệu lực Sắc lệnh không nêu ngày hiệu lực riêng. Văn bản có hiệu lực từ khi ký, nhưng chưa có hướng dẫn thực thi
Nội dung cốt lõi Khi xét hồ sơ H-1B, cơ quan phải cân nhắc việc chủ bảo lãnh đã sa thải lao động Mỹ trong một năm trước, hoặc có kế hoạch sa thải
Có phải khoản phí 100.000 USD không? KHÔNG. Đó là một tuyên bố riêng, cũng ký 18/09/2026 — xem mục 4
Trạng thái pháp lý Đã ký, chưa bị tòa nào chặn tính đến 21/09/2026. Chưa có quy định hay hướng dẫn thực thi
Người Việt có bị ảnh hưởng không? CÓ — và theo hướng ít ai để ý. Sắc lệnh không xét hồ sơ cá nhân bạn, mà xét lịch sử sa thải của công ty bảo lãnh. Du học sinh Việt sắp chuyển từ OPT sang H-1B thuộc nhóm chịu tác động rõ nhất — xem mục 5

Thông tin cập nhật ngày 21/09/2026.

1. Sắc lệnh nói gì

Sắc lệnh gồm bốn mục. Phần mở đầu nêu lý do: chính quyền cho rằng chương trình H-1B đang bị một số doanh nghiệp, nhóm môi giới nhân lực và công ty gia công lạm dụng để thay thế lao động Mỹ bằng lao động nước ngoài rẻ hơn.

Hai mục có hệ quả thực tế:

  • Mục 2 — phối hợp liên ngành. Khi xử lý hồ sơ H-1B, đơn xin điều kiện lao động (Labor Condition Application) và visa, Bộ Ngoại giao, Bộ Lao động và Bộ An ninh Nội địa phải phối hợp và tham vấn thêm Bộ Thương mại, Bộ Giáo dục và Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp nhỏ. Ba cơ quan này phải cung cấp dữ liệu về tiền lương, việc làm, học thuật và ngành nghề.
  • Mục 3(a) — yếu tố sa thải. Nguyên văn: các bộ trưởng phải tính đến “whether the employer sponsor directly or indirectly engaged in layoffs within the previous year or plans future layoffs that negatively affect the employment of similarly situated United States workers” — tức công ty bảo lãnh có trực tiếp hoặc gián tiếp sa thải trong năm trước, hoặc có dự định sa thải, theo cách gây bất lợi cho lao động Mỹ ở vị trí tương đương.
  • Mục 3(b) — rà soát hồ sơ cũ. Trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký, Bộ Lao động phải bắt đầu rà soát dữ liệu các đơn xin điều kiện lao động đã nộp trước đây, để xem có cần chế tài với chủ bảo lãnh nào không. Ba mươi ngày kể từ 18/09/2026 rơi vào khoảng 18/10/2026.

Mục 4 là điều khoản chung. Đáng chú ý, khoản 4(c) ghi rõ sắc lệnh không tạo ra quyền lợi nào có thể kiện ra tòa cho bất kỳ bên nào — đây là câu chuẩn trong sắc lệnh hành pháp Mỹ, nhưng nó có nghĩa là người bị ảnh hưởng không thể dựa vào chính sắc lệnh này để khiếu nại.

2. Điểm thay đổi thật: từ 90 ngày lên một năm, từ một nhóm hẹp ra toàn bộ

Luật di trú Mỹ đã có sẵn quy định cấm thay thế lao động Mỹ bằng lao động H-1B. Nhưng quy định cũ hẹp hơn nhiều so với cách đọc của sắc lệnh mới.

Tiêu chí Luật hiện hành Sắc lệnh 18/09/2026
Áp cho ai Chỉ chủ sử dụng phụ thuộc H-1B (tỷ lệ lao động H-1B cao) và chủ từng bị kết luận cố ý vi phạm Mọi chủ bảo lãnh H-1B
Cửa sổ thời gian 90 ngày trước hoặc sau ngày nộp hồ sơ Một năm trước đó
Sa thải trong tương lai Chỉ tính 90 ngày sau khi nộp Tính cả kế hoạch sa thải, không giới hạn mốc
Hình thức sa thải Thay thế lao động cụ thể Trực tiếp hoặc gián tiếp
Hệ quả Nghĩa vụ cam kết, vi phạm thì bị chế tài Một yếu tố phải cân nhắc khi xét duyệt

Khác biệt lớn nhất không nằm ở con số ngày, mà ở phạm vi đối tượng. Trước đây một công ty công nghệ bình thường, không thuộc diện phụ thuộc H-1B, có sa thải vài trăm người vào tháng 3 thì việc đó không liên quan gì tới hồ sơ H-1B họ nộp tháng 4. Theo sắc lệnh mới, việc đó nay là một dữ kiện cơ quan xét duyệt phải tính đến.

Cần nói rõ một điều để tránh thổi phồng: sắc lệnh không cấm. Nó không nói công ty có sa thải thì không được bảo lãnh H-1B. Nó nói cơ quan xét duyệt phải cân nhắc yếu tố đó. Trọng số cụ thể ra sao thì phải chờ hướng dẫn thực thi.

3. “Sa thải trực tiếp hoặc gián tiếp” được hiểu rộng tới đâu

Cụm “directly or indirectly” là chỗ đáng chú ý nhất về mặt kỹ thuật, vì nó kéo theo nhiều tình huống mà người lao động không coi là sa thải. Theo cách các hãng luật di trú Mỹ đọc văn bản này trong những ngày đầu, phạm vi có thể gồm:

  • Cắt giảm nhân sự chính thức có thông báo
  • Cắt giảm nhà thầu và lao động thuê ngoài, hoặc đổi công ty cung ứng nhân lực
  • Tái cơ cấu, giải thể hoặc đóng cửa một bộ phận
  • Chuyển công việc sang một pháp nhân khác, một chi nhánh khác hoặc ra nước ngoài

Nói cách khác, một công ty có thể không có đợt “layoff” nào trên báo mà vẫn rơi vào diện phải giải trình, chỉ vì đã cắt hợp đồng với một nhà thầu hoặc dời một nhóm việc sang trung tâm ở nước khác.

⚠ Cần nhấn mạnh: đây là cách đọc của giới luật sư di trú trong tuần đầu tiên, không phải định nghĩa trong văn bản. Sắc lệnh không định nghĩa thế nào là sa thải, không nêu ngưỡng số người, và không nói rõ “gián tiếp” gồm những gì. Các tổ chức khác nhau có thể đọc rộng hẹp khác nhau cho tới khi có quy định chính thức.

4. Hai văn bản ký cùng ngày 18/09 — đừng gộp làm một

Đây là nguồn nhầm lẫn lớn nhất hiện nay. Ngày 18/09/2026 có hai văn bản riêng biệt về H-1B:

Tuyên bố gia hạn Sắc lệnh hành pháp (bài này)
Loại văn bản Proclamation Executive Order
Nội dung Gia hạn hạn chế gắn với khoản 100.000 USD thêm 12 tháng, tới 21/09/2027 Buộc xét lịch sử sa thải của công ty bảo lãnh
Nhắm vào ai Hồ sơ nộp cho người đang ở ngoài nước Mỹ Mọi hồ sơ H-1B, kể cả chuyển đổi tình trạng trong nước Mỹ
Tình trạng thi hành Khoản phí đang bị tòa hủy, không được thu tính đến 21/09/2026 Đã ký, chưa bị tòa nào chặn, chờ hướng dẫn thực thi
Ai chịu chi phí Doanh nghiệp bảo lãnh Không phát sinh khoản nộp nào

Chi tiết về khoản 100.000 USD, ai được miễn và diễn biến vụ kiện nằm ở bài Phí H-1B 100.000 USD của Mỹ.

Điểm cần nhớ khi đọc hai văn bản cạnh nhau: khoản phí 100.000 USD bỏ qua phần lớn du học sinh Việt đang ở Mỹ, còn sắc lệnh này thì không. Sắc lệnh không phân biệt người nộp đang ở trong hay ngoài nước Mỹ, vì nó xét công ty chứ không xét vị trí của người lao động.

5. Người Việt bị ảnh hưởng thế nào

Nhóm người Việt liên quan nhiều nhất tới H-1B là du học sinh tốt nghiệp đại học Mỹ, đang làm việc theo diện OPT và chuẩn bị chuyển sang H-1B. Với nhóm này, sắc lệnh tạo ra một rủi ro có tính chất khác hẳn những thứ họ quen chuẩn bị.

Mọi thứ họ vẫn được khuyên tối ưu — điểm số, kỹ năng, chọn ngành thuộc nhóm STEM, thương lượng mức lương cho đủ bậc — đều là hồ sơ của chính họ. Yếu tố mới thì không nằm trong hồ sơ của họ. Nó nằm trong bảng lương và quyết định nhân sự của công ty đã nhận họ.

⚠ Cái giá của việc hiểu sai chỗ này

Người giữ cách hiểu cũ sẽ làm đúng những việc mà cách hiểu cũ bảo là đúng: chọn công ty theo mức lương, theo vị trí, và theo một câu hỏi duy nhất — “công ty có bảo lãnh H-1B không?”. Họ coi đó là câu hỏi có hoặc không, hỏi một lần lúc phỏng vấn là xong.

Việc đó không còn giải quyết được vấn đề thật, vì vấn đề thật nay không nằm ở chỗ công ty có chịu bảo lãnh hay không, mà ở chỗ công ty đó đã làm gì với nhân sự của mình trong mười hai tháng qua. Một ứng viên hồ sơ đẹp vào một công ty vừa cắt hai nghìn việc làm hồi mùa xuân đang mang theo một dữ kiện mà không điểm số nào bù lại được — và không có dòng nào trong tin tuyển dụng nói cho họ biết điều đó.

Mất gì nếu nhận ra muộn thì rất cụ thể: một suất trúng bốc thăm H-1B chỉ có giá trị cho một kỳ nộp, và mỗi năm chỉ được dự bốc thăm một lần. Nhận lời mời làm việc vào tháng 3, nộp hồ sơ vào tháng 4, tới mùa thu mới biết kết quả — thì thứ mất đi không phải là tiền, mà là trọn một năm và một suất bốc thăm không xin lại được.

Thêm một điểm khiến việc này khó nhận ra: nó không báo lỗi ngay. Yếu tố sa thải không hiện ra như một dòng từ chối có tên. Nó đi vào hồ sơ dưới dạng một yêu cầu bổ sung bằng chứng, hoặc một quyết định chậm hơn bình thường. Người nộp thường không bao giờ biết đó có phải là lý do hay không.

6. Những điều chưa rõ

Sắc lệnh mới ký được vài ngày và chưa có văn bản hướng dẫn nào. Những điểm sau còn để ngỏ, và bất kỳ ai khẳng định chắc chắn về chúng lúc này đều đang đoán:

  • Thế nào là “sa thải” — không có định nghĩa, không có ngưỡng số người, không nói rõ tính theo toàn công ty hay theo bộ phận.
  • “Gián tiếp” gồm những gì — cắt nhà thầu, đóng bộ phận, chuyển việc ra nước ngoài có tính không, chưa có văn bản xác nhận.
  • Yếu tố này nặng tới đâu — là một dữ kiện tham khảo, hay đủ để từ chối hồ sơ? Sắc lệnh chỉ nói “phải tính đến”.
  • “Vị trí tương đương” (similarly situated) được xác định thế nào — theo mã nghề, theo bộ phận, hay theo địa điểm làm việc.
  • Có áp cho hồ sơ đã nộp không — sắc lệnh không nói về hồi tố, nhưng Mục 3(b) lại yêu cầu rà soát đơn xin điều kiện lao động đã nộp trước đây.
  • Khi nào có quy định chính thức — Mục 3(c) trao quyền ban hành quy định và hướng dẫn cho bốn bộ, nhưng không đặt hạn chót.

Mốc gần nhất đáng canh là khoảng 18/10/2026, hạn 30 ngày để Bộ Lao động bắt đầu rà soát dữ liệu đơn xin điều kiện lao động cũ.

7. Bạn nên làm gì

Với người đang làm việc tại Mỹ theo diện OPT và nhắm H-1B:

  1. Trước khi nhận lời mời làm việc, tra lịch sử cắt giảm nhân sự của công ty trong 12 tháng gần nhất. Đây là việc mới, trước đây không ai làm. Thông tin cắt giảm lớn thường có trên báo ngành và trong báo cáo tài chính công bố của công ty niêm yết.
  2. Hỏi thẳng bộ phận nhân sự công ty đã bảo lãnh H-1B thành công bao nhiêu hồ sơ trong hai năm gần đây, và có đang dùng luật sư di trú riêng không. Câu trả lời cho thấy mức độ chuẩn bị của họ.
  3. Giữ tình trạng lưu trú hợp lệ bằng mọi giá. Đây vẫn là việc quan trọng hơn tất cả những điều trên. Mọi tính toán về H-1B chỉ có ý nghĩa nếu bạn còn đang ở Mỹ hợp lệ.
  4. Đừng tự ý rời Mỹ để “chờ cho tình hình rõ hơn”. Sắc lệnh này không tạo ra lý do nào để về nước chờ, và việc rời đi có thể đẩy bạn sang nhóm chịu khoản phí 100.000 USD nêu ở mục 4.
  5. Hỏi luật sư di trú trước khi đổi việc nếu công ty hiện tại hoặc công ty mới vừa có đợt cắt giảm. Thời điểm nộp hồ sơ so với thời điểm cắt giảm có thể quan trọng.
  6. Tìm hiểu các diện thay thế nếu nghề của bạn phù hợp — O-1, L-1, hoặc EB-2 diện miễn trừ vì lợi ích quốc gia. Không phải ai cũng đủ điều kiện, nhưng biết trước thì đỡ bị dồn vào một cửa duy nhất.

8. Cảnh giác với dịch vụ ăn theo

Mỗi lần Mỹ có văn bản mới về H-1B, thị trường dịch vụ lại xuất hiện vài lời chào đáng ngờ. Ba dấu hiệu nên tránh:

  • Chào “lo được” hoặc “chạy” hồ sơ H-1B. H-1B là hồ sơ do doanh nghiệp nộp cho người lao động, qua bốc thăm hạn ngạch. Không có cửa sau nào.
  • Chào “suất” trong kỳ bốc thăm H-1B. Hệ thống chọn ngẫu nhiên trong số đăng ký hợp lệ, không ai can thiệp được.
  • Chào công ty “đứng tên bảo lãnh” mà không có việc làm thật. Đây là khai man hồ sơ di trú, và với sắc lệnh mới thì loại hình này chính là thứ bị nhắm tới.

Câu hỏi thường gặp

Sắc lệnh này có làm tôi phải nộp 100.000 USD không?
Không. Khoản 100.000 USD thuộc một tuyên bố riêng, cũng ký 18/09/2026, và chỉ áp cho hồ sơ nộp cho người đang ở ngoài nước Mỹ. Sắc lệnh này không tạo ra khoản nộp nào.

Công ty tôi vừa sa thải một đợt, hồ sơ H-1B của tôi có bị từ chối không?
Sắc lệnh không cấm bảo lãnh sau khi sa thải. Nó yêu cầu cơ quan xét duyệt cân nhắc yếu tố đó. Công ty vẫn có thể bảo lãnh nếu chứng minh được vị trí là thật, mức lương đúng quy định và không thay thế lao động Mỹ ở vị trí tương đương.

Tôi đang ở Mỹ theo diện OPT thì sắc lệnh có áp dụng với tôi không?
Có. Khác với khoản phí 100.000 USD, sắc lệnh này không phân biệt người nộp đang ở trong hay ngoài nước Mỹ, vì yếu tố được xét là lịch sử của công ty bảo lãnh, không phải vị trí của bạn.

Sắc lệnh đã có hiệu lực chưa?
Văn bản có hiệu lực từ khi ký ngày 18/09/2026 và tính đến 21/09/2026 chưa bị tòa nào chặn. Nhưng chưa có quy định hay hướng dẫn thực thi, nên cách áp dụng cụ thể trên từng hồ sơ còn chưa rõ.

Hồ sơ tôi đã nộp từ tháng 4 có bị xét lại theo sắc lệnh này không?
Sắc lệnh không nói về hồi tố với hồ sơ H-1B đã nộp. Tuy nhiên Mục 3(b) yêu cầu Bộ Lao động rà soát dữ liệu các đơn xin điều kiện lao động đã nộp trước đây, nên không loại trừ việc hồ sơ cũ bị xem lại ở khía cạnh tuân thủ của doanh nghiệp.

Tôi nên chọn công ty lớn hay công ty nhỏ để dễ được bảo lãnh hơn?
Sắc lệnh không phân biệt theo quy mô công ty. Yếu tố được nêu là lịch sử sa thải, chứ không phải số nhân viên. Một công ty nhỏ không cắt giảm ai có thể thuận lợi hơn một tập đoàn vừa qua đợt tái cơ cấu.

Bài liên quan

Tóm lại

Ba điều cần nhớ. Một, ngày 18/09/2026 có hai văn bản H-1B chứ không phải một, và sắc lệnh này không kèm khoản phí nào. Hai, thay đổi thật là cửa sổ xét sa thải giãn từ 90 ngày lên một năm và mở rộng từ nhóm chủ sử dụng phụ thuộc H-1B ra toàn bộ chủ bảo lãnh. Ba, với du học sinh Việt tại Mỹ, câu hỏi “công ty có bảo lãnh H-1B không” nay đã không còn đủ — cần hỏi thêm công ty đó đã cắt giảm nhân sự thế nào trong năm qua.

Văn bản gốc đăng tại trang Presidential Actions của Nhà Trắng. Vì chưa có hướng dẫn thực thi, bạn nên kiểm tra lại tình trạng mới nhất tại nguồn chính thức hoặc hỏi luật sư di trú Mỹ trước khi ra quyết định về công việc và hồ sơ.

Theo dõi chuyên mục Tin tức di trú để cập nhật khi có quy định hướng dẫn. Nếu cần hỗ trợ hồ sơ, bạn có thể tham khảo các đơn vị dịch vụ visa uy tín.

Similar Posts