Mỹ bỏ cơ chế duration of status, du học sinh bị giới hạn 4 năm
Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã ban hành quy định cuối cùng chấm dứt cơ chế “duration of status” — cho phép du học sinh lưu trú theo thời gian chương trình học mà không có ngày hết hạn cụ thể. Thay vào đó, sinh viên diện F sẽ được nhập cảnh với thời hạn cố định, tối đa 4 năm. Quy định dự kiến có hiệu lực ngày 15/09/2026, nhưng đang bị kiện ra tòa liên bang với phiên điều trần vào ngày 09/09.
Nội dung thay đổi
Quy định được DHS công bố ngày 16/07/2026 và đăng Công báo Liên bang ngày 17/07/2026. Từ trước tới nay, phần lớn sinh viên F-1, khách trao đổi J-1 và đại diện truyền thông nước ngoài diện I được nhập cảnh theo “duration of status” (D/S) — ô “Admit Until Date” trên mẫu I-94 ghi D/S thay vì một ngày cụ thể, và người lưu trú được ở lại chừng nào còn duy trì đúng tình trạng.
Theo quy định mới, sinh viên diện F sẽ được nhập cảnh với thời hạn cố định căn cứ vào độ dài chương trình học ghi trên mẫu I-20, tối đa không quá 4 năm, cộng thêm 30 ngày trước khi nhập học và 30 ngày để rời Mỹ sau khi kết thúc. Thời hạn này thể hiện bằng một ngày cụ thể (Admit Until Date) trên mẫu I-94.
Khách trao đổi J-1 áp dụng nguyên tắc tương tự dựa trên mẫu DS-2019. Đại diện truyền thông nước ngoài diện I được nhập cảnh tối đa 240 ngày mỗi lần.
Năm điểm thay đổi đáng chú ý nhất
- Trần cứng 4 năm. Chương trình dài hơn 4 năm — phổ biến với bậc tiến sĩ — sẽ không còn được tự động bao phủ.
- Phải nộp đơn gia hạn lên USCIS. Người cần thêm thời gian phải nộp đơn xin gia hạn lưu trú (Extension of Stay), lấy dấu vân tay sinh trắc học và chứng minh còn đủ điều kiện. Việc giám sát chuyển từ cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế của trường sang cơ quan liên bang, kèm rà soát lý lịch và sàng lọc gian lận.
- Thời gian ân hạn sau tốt nghiệp giảm từ 60 ngày xuống 30 ngày. Đây là khoảng thời gian để sinh viên chuẩn bị rời Mỹ, chuyển trường hoặc đổi tình trạng cư trú.
- Chương trình học tiếng Anh bị giới hạn tổng cộng 24 tháng.
- Siết việc thay đổi chương trình học. Quy định đặt ra giới hạn chặt hơn với chuyển trường trong năm đầu, đổi ngành hoặc đổi chương trình.
DHS lập luận rằng cơ chế D/S tồn tại gần nửa thế kỷ đã hạn chế khả năng của chính phủ trong việc kiểm tra định kỳ mức độ tuân thủ luật di trú, đồng thời tạo môi trường dễ phát sinh gian lận. Cơ quan này cũng nêu rằng thời hạn nhập cảnh cố định hiện đã áp dụng cho phần lớn các diện visa không định cư khác.
Người đang ở Mỹ bị ảnh hưởng thế nào
Quy định có điều khoản chuyển tiếp. Sinh viên F và J đang duy trì đúng tình trạng vào ngày quy định có hiệu lực và trước đó được nhập cảnh theo D/S sẽ được phép ở lại Mỹ đến ngày kết thúc chương trình ghi trên I-20 hoặc DS-2019 còn hiệu lực tại thời điểm đó, nhưng không quá 4 năm tính từ ngày quy định có hiệu lực.
Với người có kế hoạch xuất cảnh rồi quay lại: sinh viên F hiện tại vẫn đi lại bình thường, nhưng nếu nhập cảnh lại từ ngày 15/09/2026 trở đi, họ sẽ được cấp một thời hạn nhập cảnh cố định mới theo ngày kết thúc chương trình trên I-20, tối đa 4 năm cộng 30 ngày.
Riêng nhóm OPT có ngoại lệ: sinh viên diện F được nhập cảnh theo D/S, có mặt tại Mỹ vào thời điểm quy định có hiệu lực, và đã nộp đơn OPT sau tốt nghiệp hoặc STEM OPT đúng hạn trước ngày 18/03/2027 thì không phải nộp riêng đơn xin gia hạn lưu trú.
Vụ kiện có thể làm thay đổi mọi thứ
Ngày 18/08/2026, một liên minh gồm tám tổ chức đại diện cho giáo dục đại học, công đoàn và báo chí đã nộp đơn kiện DHS tại Tòa án Liên bang khu vực Massachusetts. Trong đó có NAFSA (Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế), Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration, Liên đoàn Giáo viên Hoa Kỳ (AFT) và công đoàn UAW.
Nguyên đơn cáo buộc DHS vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính: không đánh giá đầy đủ chi phí và lợi ích của quy định, không phản hồi thỏa đáng các ý kiến công chúng, không cân nhắc phương án ít gây gánh nặng hơn, và dành thời gian lấy ý kiến quá ngắn. Họ yêu cầu tòa hủy bỏ quy định, đồng thời xin lệnh cấm tạm thời để chặn quy định có hiệu lực.
Thẩm phán F. Dennis Saylor IV đã ấn định lịch: phía bị đơn nộp phản hồi trước ngày 31/08/2026, phiên điều trần trực tiếp diễn ra ngày 09/09/2026 — sáu ngày trước thời điểm quy định dự kiến có hiệu lực.
Điểm cần hiểu đúng: việc nộp đơn kiện tự nó không làm hoãn quy định. Trừ khi tòa ban hành lệnh hoãn, lệnh cấm tạm thời hoặc phán quyết hủy bỏ, ngày 15/09/2026 vẫn là mốc có hiệu lực. Ngay cả khi nguyên đơn thắng ở giai đoạn này, quy định chỉ bị tạm dừng chứ chưa bị hủy hẳn.
Tác động tới du học sinh Việt Nam
Việt Nam nằm trong nhóm các nước có đông du học sinh tại Mỹ, nên đây là quy định cần theo dõi sát. Ba nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất:
- Nghiên cứu sinh tiến sĩ. Chương trình tiến sĩ tại Mỹ thường kéo dài 5–7 năm, vượt trần 4 năm. Nhóm này gần như chắc chắn phải nộp đơn gia hạn ít nhất một lần giữa chừng.
- Sinh viên dự định làm OPT. Thời gian ân hạn rút xuống 30 ngày khiến khoảng đệm giữa tốt nghiệp và các thủ tục tiếp theo hẹp hơn đáng kể.
- Sinh viên có ý định chuyển trường hoặc đổi ngành. Các giới hạn mới về thay đổi chương trình cần được tính đến ngay từ khi chọn trường.
Đơn kiện của nguyên đơn cũng nêu quy định đã tác động ngay cả khi chưa có hiệu lực: một số trường báo cáo có sinh viên quốc tế rút đăng ký nhập học kỳ mùa thu 2026 vì lo ngại, các trường khác ghi nhận lượng hồ sơ từ sinh viên quốc tế sụt giảm mạnh trong năm nay.
Nên làm gì trong lúc chờ
- Giữ nguyên kế hoạch học tập nhưng chuẩn bị tinh thần cho kịch bản quy định có hiệu lực đúng hạn — đây là tư thế mà các hãng luật di trú đang khuyến nghị.
- Kiểm tra ngày kết thúc chương trình ghi trên I-20 và đối chiếu với thời gian học thực tế dự kiến.
- Nếu đang chuẩn bị nộp OPT hoặc STEM OPT, lưu ý mốc 18/03/2027 để tránh phải nộp thêm đơn gia hạn.
- Liên hệ với cán bộ phụ trách sinh viên quốc tế (DSO) của trường — đây là kênh nắm hướng dẫn triển khai cụ thể sớm nhất.
- Theo dõi kết quả phiên điều trần ngày 09/09/2026 trước khi ra quyết định lớn như hủy nhập học hay đổi nước du học.
Kiểm tra tại nguồn chính thức
Thông tin cập nhật ngày 26/08/2026. Đây là vấn đề đang trong quá trình tố tụng, tình hình có thể thay đổi bất cứ lúc nào trước hoặc sau ngày 15/09/2026. Hướng dẫn triển khai chi tiết từ phía cơ quan quản lý và các trường vẫn đang được hoàn thiện. Đối chiếu tại nguồn chính thức:
- Cổng thông tin dành cho du học sinh của DHS: studyinthestates.dhs.gov
- Thông cáo của DHS: dhs.gov
Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.
Bài liên quan
- Thông tin chi tiết các loại visa Mỹ: đối tượng, điều kiện, lệ phí
- Mỹ có chính sách mới để hủy tình trạng cư trú của du học sinh, thẻ xanh
- Úc tạm dừng visa Work and Holiday 462 với 24 nước
Tóm lại, mốc cần khoanh vào lịch là 09/09 và 15/09/2026. Trong hai tuần tới, một phán quyết của tòa án Massachusetts sẽ quyết định quy định này có hiệu lực đúng hạn hay bị tạm dừng. Theo dõi chuyên mục Tin tức di trú để cập nhật khi có kết quả.