Chuyển thực tập sinh sang kỹ năng đặc định 2026: điều kiện, phí

Thông tin cập nhật ngày 07/11/2026.

Chuyển từ thực tập sinh sang kỹ năng đặc định (特定技能, Tokutei Ginou) là con đường phổ biến nhất để người Việt ở lại Nhật làm việc sau khi hết hạn thực tập. Theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản (ISA), người hoàn thành tốt thực tập sinh số 2 (đã thực tập đúng kế hoạch từ 2 năm 10 tháng trở lên) được miễn thi tiếng Nhật, và được miễn cả thi tay nghề nếu công việc mới liên quan tới nghề đã thực tập. Người Việt đổi tư cách ngay tại Nhật còn cần thư tiến cử (推薦者表) được Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật duyệt. Từ 01/10/2026, lệ phí đổi tư cách không còn là 6.000 yên mà tính theo thời hạn được cấp, từ 10.000 đến 75.000 yên.

Tóm tắt nhanh
Ai được miễn thi	Hoàn thành tốt TTS số 2 (≥ 2 năm 10 tháng theo kế hoạch): miễn tiếng Nhật; miễn cả tay nghề nếu ngành liên quan
Ngành không liên quan	Chỉ phải thi tay nghề của ngành mới, tiếng Nhật vẫn được miễn
Giấy tờ riêng của người Việt	Thư tiến cử (推薦者表) do ĐSQ Việt Nam tại Nhật duyệt, áp dụng từ 27/06/2024 cho người đổi tư cách tại Nhật
Thời gian xét	Tiêu chuẩn 1–2 tháng; ISA khuyên nộp trước ngày bắt đầu làm ít nhất 2 tháng
Lệ phí (nộp tại quầy)	10.000–75.000 yên tùy thời hạn được cấp (đơn nộp đến 30/09/2026: 6.000 yên)
Không kịp nộp	Có thể xin tư cách Hoạt động đặc định 6 tháng, được làm việc tại công ty dự kiến tiếp nhận
Đã là kỹ năng đặc định, muốn đổi công ty	Phải xin đổi tư cách lại; không cần thư tiến cử; báo cáo trong 14 ngày

Mục lục

Ai được chuyển thẳng mà không phải thi
Thư tiến cử (推薦者表): giấy tờ riêng của người Việt
Hồ sơ và quy trình đổi tư cách tại Nhật
Lệ phí đổi tư cách từ 01/10/2026
Khoảng trống giữa thực tập sinh và kỹ năng đặc định
Không kịp nộp: tư cách Hoạt động đặc định 6 tháng
Chuyển việc khi đã là kỹ năng đặc định
Lỗi thường gặp
Câu hỏi thường gặp

Ai được chuyển thẳng mà không phải thi

Người đi kỹ năng đặc định số 1 từ Việt Nam thông thường phải đỗ hai kỳ thi: thi tay nghề của ngành và thi tiếng Nhật (JLPT N4 trở lên hoặc JFT-Basic từ 200 điểm). Thực tập sinh (TTS) đã ở Nhật được ưu tiên rõ rệt. Hỏi đáp của ISA (Q50) viết: nếu người nước ngoài “đã hoàn thành tốt thực tập kỹ năng số 2 và công việc dự định làm được công nhận là có liên quan tới nghề/công việc của thực tập số 2, thì được miễn chứng minh tay nghề và năng lực tiếng Nhật”.

Hai khái niệm cần hiểu đúng:

“Hoàn thành tốt” (良好に修了): ISA định nghĩa là đã thực tập theo kế hoạch từ 2 năm 10 tháng trở lên. Người về nước giữa chừng, hoặc bỏ trốn, không thuộc diện này.
“Có liên quan”: nghề TTS và công việc kỹ năng đặc định phải được công nhận là liên quan với nhau (ví dụ TTS nghề hàn sang kỹ năng đặc định ngành chế tạo sản phẩm công nghiệp ở mảng tương ứng). Bảng đối chiếu nghề nằm trong hướng dẫn vận hành từng ngành của ISA; công ty tiếp nhận thường là bên kiểm việc này.

Đổi sang ngành không liên quan thì sao?

Đây là chỗ nhiều người tưởng phải thi lại cả hai môn. Thực tế, theo Hỏi đáp Q60 của ISA, người hoàn thành tốt TTS số 2 về nguyên tắc được miễn thi tiếng Nhật bất kể nghề đã thực tập là gì (với các ngành mà yêu cầu tiếng Nhật là JFT-Basic hoặc JLPT N4). Bạn chỉ phải đỗ kỳ thi tay nghề của ngành mới. Ví dụ TTS ngành xây dựng muốn sang ngành chế biến thực phẩm thì thi tay nghề chế biến thực phẩm, không phải thi tiếng Nhật.

Ngoại lệ: ngành hộ lý có thêm bài thi tiếng Nhật chuyên ngành hộ lý; các mảng lái xe buýt, taxi có yêu cầu tiếng Nhật cao hơn. Kiểm yêu cầu riêng của ngành trong bài Kỹ năng đặc định Nhật Bản: 19 ngành nghề và điều kiện.

TTS theo chế độ cũ trước năm 2017

ISA lưu ý: người hoàn thành thực tập theo chế độ trước khi Luật Thực tập kỹ năng có hiệu lực (01/11/2017) thì từ 01/04/2027 phải đỗ cả thi tay nghề lẫn thi tiếng Nhật mới chuyển được. Nếu bạn thuộc nhóm này và đang tính quay lại Nhật, nên làm trước mốc đó hoặc chuẩn bị thi. Với TTS đang thực tập hiện nay, ISA cho biết lối lên kỹ năng đặc định số 1 vẫn mở sau khi chế độ Ikusei shuro bắt đầu (chi tiết trong bài Ikusei shuro thay thực tập sinh: mốc chuyển đổi và quyền chuyển việc).

Thư tiến cử (推薦者表): giấy tờ riêng của người Việt

Nhật Bản và Việt Nam có bản ghi nhớ hợp tác về kỹ năng đặc định, nên hồ sơ của người Việt có thêm một giấy tờ mà người nước khác không cần: thư tiến cử (推薦者表) — nhiều tài liệu tiếng Việt gọi là danh sách đề cử. ISA có một trang riêng “Thông tin liên quan tới Việt Nam” quy định việc này theo hai giai đoạn:

Từ 15/02/2021: hồ sơ xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE) để sang Nhật làm kỹ năng đặc định phải có thư tiến cử được phía Việt Nam (Cục Quản lý lao động ngoài nước) xác nhận trước.
Từ 27/06/2024, “trong thời gian trước mắt”: với người Việt đang ở Nhật xin đổi tư cách lưu trú, ISA thu hẹp lại diện phải nộp thư tiến cử, gồm hai nhóm: (1) người đã hoặc sắp hoàn thành TTS số 2 hoặc số 3; (2) du học sinh đã hoặc sắp hoàn thành khóa học ít nhất 2 năm tại Nhật.

Với người đổi tư cách tại Nhật, thư tiến cử phải được Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản duyệt trước, rồi nộp cùng các giấy tờ khác cho cục xuất nhập cảnh địa phương. ISA ghi rõ thủ tục tại Đại sứ quán do người lao động hoặc công ty tiếp nhận thực hiện.

Ai không phải nộp: người đang có tư cách kỹ năng đặc định — kể cả khi chuyển việc sang công ty khác, đổi ngành, hay gia hạn lưu trú. Nói cách khác, thư tiến cử chỉ cần ở lần đầu bước vào kỹ năng đặc định.

Lệ phí và thời gian Đại sứ quán duyệt thư tiến cử không được ghi trên trang của ISA, và chúng tôi chưa xác minh được từ trang của Đại sứ quán. Hãy hỏi trực tiếp Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản (Phòng Quản lý lao động) hoặc công ty tiếp nhận trước khi lên lịch nộp hồ sơ.

Đọc tiếp: Đi lao động Nhật Bản: kỹ năng đặc định và mốc đổi luật 2027 · Thi kỹ năng đặc định tại Việt Nam: ngành, lệ phí, cách đăng ký · Lương cơ bản Nhật Bản theo từng tỉnh

Hồ sơ và quy trình đổi tư cách tại Nhật

Việc chuyển từ TTS sang kỹ năng đặc định khi đang ở Nhật là thủ tục xin phép thay đổi tư cách lưu trú (在留資格変更許可申請). Phần lớn giấy tờ do công ty tiếp nhận chuẩn bị, nhưng người lao động nên nắm thứ tự để không bị trễ.

Tìm công ty tiếp nhận và ký hợp đồng kỹ năng đặc định (có thể là chính công ty đang thực tập hoặc công ty khác). Lương phải tương đương hoặc cao hơn người Nhật làm cùng việc.
Kiểm điều kiện miễn thi: giấy tờ chứng minh hoàn thành tốt TTS số 2 (thường là kết quả thi thực hành tay nghề hoặc bản đánh giá của tổ chức thực tập). Nếu không nộp được bản đánh giá, ISA cho nộp giấy giải trình kèm giấy tờ thay thế (Q48). Ngành không liên quan: lấy kết quả thi tay nghề ngành mới.
Công ty làm thủ tục với chính quyền địa phương: từ 04/2025, ISA yêu cầu công ty tiếp nhận nộp bản xác nhận hợp tác với chính quyền địa phương trước khi nộp đơn đổi tư cách.
Xin Đại sứ quán Việt Nam duyệt thư tiến cử (nếu bạn thuộc diện phải nộp, xem mục trên).
Nộp đơn tại cục xuất nhập cảnh nơi cư trú: đơn, ảnh, hộ chiếu, thẻ cư trú, cùng bộ hồ sơ theo “danh mục giấy tờ kỹ năng đặc định” của từng ngành.
Chờ kết quả: thời gian xử lý tiêu chuẩn 1–2 tháng, có thể lâu hơn vào mùa cao điểm.
Nhận thẻ cư trú mới và nộp lệ phí bằng tem thu phí (nộp tại quầy) hoặc thanh toán online.

Đơn nên được nộp khi bạn còn thời hạn lưu trú TTS. ISA khuyên nộp trước ngày dự kiến bắt đầu làm việc kỹ năng đặc định ít nhất 2 tháng — lý do nằm ở mục “khoảng trống” bên dưới.

Lệ phí đổi tư cách từ 01/10/2026

Đây là thay đổi nhiều bài tiếng Việt chưa cập nhật. Trước đây lệ phí đổi tư cách là một mức chung 6.000 yên. Từ 01/10/2026, Nhật tính lệ phí theo thời hạn lưu trú được cấp. Theo trang thủ tục của ISA, mức nộp tại quầy như sau:

Thời hạn lưu trú được cấp	Lệ phí (yên)	Quy đổi tham khảo (VND)
Từ 3 tháng trở xuống	10.000	~1,58 triệu
Trên 3 tháng đến 6 tháng	18.000	~2,84 triệu
Trên 6 tháng, dưới 1 năm	25.000	~3,95 triệu
1 năm	33.000	~5,21 triệu
Trên 1 năm, dưới 3 năm	48.000	~7,58 triệu
3 năm đến dưới 5 năm	64.000	~10,11 triệu
Từ 5 năm trở lên	75.000	~11,84 triệu

Quy đổi theo giá mua yên Vietcombank 30/10/2026 (157,90 đồng/yên), chỉ để tham khảo. Nộp online có mức thấp hơn mức tại quầy (cộng phí thanh toán) — xem trang lệ phí của ISA.

Ba điểm cần lưu ý: (1) đơn được tiếp nhận đến hết 30/09/2026 vẫn trả mức cũ 6.000 yên dù được duyệt sau 01/10; (2) mức lệ phí phụ thuộc thời hạn cục xuất nhập cảnh cấp cho bạn, nên bạn chỉ biết chính xác khi có kết quả; (3) có chế độ giảm còn 10.000 yên cho người khó khăn tài chính ở mức tương đương diện trợ cấp sinh hoạt. Nếu bạn dự trù theo con số 6.000 yên trong các bài cũ, hãy chuẩn bị gấp vài lần.

Khoảng trống giữa thực tập sinh và kỹ năng đặc định

Luật Nhật cho phép người đã nộp đơn đổi tư cách trước khi hết hạn lưu trú được ở lại hợp pháp trong lúc chờ (thời gian đặc lệ, tối đa 2 tháng sau ngày hết hạn). Nhiều người hiểu điều đó thành “nộp đơn rồi thì cứ làm tiếp”. Với TTS, cách hiểu này sai.

⚠ Cái giá của việc hiểu sai: nộp đơn rồi vẫn có thể mất thu nhập

Trong thông báo gửi các cơ quan thực tập và tiếp nhận, ISA viết rõ: “ngay cả trong thời gian đặc lệ đi kèm đơn xin đổi tư cách, nếu kế hoạch thực tập đã kết thúc thì không được làm việc với tư cách thực tập sinh”. ISA còn cho biết đã có trường hợp TTS nộp đơn rồi không thể làm việc vì kế hoạch đã hết, dẫn tới khó khăn sinh hoạt.

Người tin rằng “nộp đơn là xong” sẽ để công ty nộp sát ngày hết kế hoạch, rồi tiếp tục đi làm như bình thường. Nhưng ngày kế hoạch thực tập kết thúc là ngày bạn phải dừng việc, còn kết quả kỹ năng đặc định có thể chưa có trong 1–2 tháng sau đó. Không có cảnh báo nào trước: bạn vẫn ở Nhật hợp pháp, chỉ là không được đi làm — tức 1–2 tháng không lương trong khi vẫn trả tiền nhà, tiền ăn, và nếu lỡ đi làm trong thời gian đó thì là làm việc trái tư cách. Cách tránh: yêu cầu công ty nộp đơn trước ngày kết thúc kế hoạch ít nhất 2 tháng, và nếu không kịp thì hỏi ngay về tư cách Hoạt động đặc định ở mục dưới.

Không kịp nộp: tư cách Hoạt động đặc định 6 tháng

Khi có lý do hợp lý khiến không thể nộp đơn kỹ năng đặc định số 1 trước khi hết hạn lưu trú (ví dụ hồ sơ công ty chưa xong), người lao động có thể xin đổi sang tư cách Hoạt động đặc định (特定活動) để chuẩn bị chuyển sang kỹ năng đặc định số 1. Theo ISA:

Đơn nộp từ 09/01/2024 được cấp 6 tháng (trước đây 4 tháng), được làm việc — nhưng chỉ tại công ty dự kiến tiếp nhận kỹ năng đặc định, làm công việc tương tự hợp đồng, lương bằng mức dự kiến.
Phải đã đỗ (hoặc được miễn) thi tay nghề và tiếng Nhật.
Gia hạn chỉ 1 lần, và chỉ khi có lý do bất khả kháng không phải lỗi của bạn (ví dụ công ty cũ không thể tiếp tục cho làm và bạn phải đổi công ty).
Đang ở tư cách này mà muốn đổi sang công ty khác thì về nguyên tắc không được xin lại tư cách này.
Thời gian ở tư cách này được tính vào giới hạn 5 năm của kỹ năng đặc định số 1.

Đây là phương án dự phòng, không phải bước bắt buộc. Nếu hồ sơ kịp, nộp thẳng đơn kỹ năng đặc định là tốt nhất.

Chuyển việc khi đã là kỹ năng đặc định

Khác với thực tập sinh, người kỹ năng đặc định được chuyển việc. Nhưng chuyển việc không đơn giản là nghỉ chỗ này rồi đi làm chỗ khác:

Đổi công ty hoặc đổi ngành phải xin phép đổi tư cách lưu trú lại (Hỏi đáp Q13, Q42), vì giấy chỉ định đi kèm tư cách của bạn gắn với công ty cụ thể. Chỉ khi vẫn ở công ty cũ và đổi công việc trong cùng lĩnh vực thì mới chỉ cần khai báo (Q36).
Đổi sang ngành khác phải có kết quả thi tay nghề của ngành mới. Trong cùng ngành, chuyển giữa các mảng công việc đã được chứng minh có kỹ năng chung thì không cần thi lại.
Báo cáo trong 14 ngày: khi hợp đồng với công ty cũ kết thúc và khi ký hợp đồng mới, bạn phải khai báo với cục xuất nhập cảnh trong vòng 14 ngày kể từ ngày phát sinh.
Không cần thư tiến cử khi chuyển việc (xem mục thư tiến cử).
Thời gian nghỉ giữa hai việc: hết hợp đồng không buộc phải về nước ngay; bạn được ở lại trong thời hạn lưu trú để tìm việc. Nhưng nếu không có lý do chính đáng mà không hoạt động kỹ năng đặc định từ 3 tháng trở lên (kể cả không tìm việc), tư cách có thể bị hủy (Q38).
Thời gian chờ và thời gian làm ở công ty mới đều tính vào tổng 5 năm của kỹ năng đặc định số 1.

Nếu công ty cũ không thể cho bạn làm tiếp vì lý do không phải lỗi của bạn, tư cách Hoạt động đặc định 6 tháng ở mục trên cũng là lối đệm trong lúc chuyển sang công ty mới.

Lỗi thường gặp

Nộp đơn sát ngày hết kế hoạch thực tập → 1–2 tháng không được làm việc (lỗi tốn kém nhất, xem mục khoảng trống).
Tưởng đổi ngành phải thi lại tiếng Nhật → tốn tiền học, tiền thi không cần thiết; thực tế chỉ thi tay nghề.
Quên thư tiến cử của Đại sứ quán → hồ sơ thiếu, phải bổ sung, kéo dài thời gian chờ.
Dự trù lệ phí 6.000 yên theo bài cũ → mức từ 01/10/2026 có thể tới 33.000 yên cho thời hạn 1 năm.
Nghỉ việc rồi “nghỉ ngơi” quá 3 tháng khi đã là kỹ năng đặc định → nguy cơ bị hủy tư cách.
Về nước trước khi đủ 2 năm 10 tháng → mất điều kiện “hoàn thành tốt”, phải thi lại như người mới.

Câu hỏi thường gặp

Thực tập sinh số 3 có chuyển sang kỹ năng đặc định được không?

Được. Điều kiện miễn thi tính theo việc hoàn thành tốt TTS số 2, nên người đã lên số 3 cũng đáp ứng. Người đã hoặc sắp hoàn thành TTS số 3 cũng thuộc diện phải nộp thư tiến cử khi đổi tư cách tại Nhật.

Về Việt Nam rồi có quay lại theo kỹ năng đặc định được không?

Được. Khi đó công ty phía Nhật xin COE cho bạn từ Việt Nam, và thư tiến cử do phía Việt Nam xác nhận (khác với người đổi tư cách tại Nhật, do Đại sứ quán duyệt). Điều kiện miễn thi vẫn áp dụng nếu bạn đã hoàn thành tốt TTS số 2, trừ người hoàn thành theo chế độ trước 11/2017 từ 01/04/2027.

Chuyển sang kỹ năng đặc định mất bao lâu?

Thời gian xử lý tiêu chuẩn của ISA là 1–2 tháng sau khi nộp đơn, chưa kể thời gian công ty chuẩn bị hồ sơ và xin Đại sứ quán duyệt thư tiến cử. Thực tế nên bắt đầu chuẩn bị từ 3–4 tháng trước khi hết kế hoạch thực tập.

Kỹ năng đặc định số 1 được ở Nhật bao lâu?

Tổng cộng tối đa 5 năm, không bảo lãnh vợ con. Thời gian nghỉ thai sản, chăm con, ốm đau, tai nạn lao động không tính vào 5 năm. Muốn ở lâu dài cần lên kỹ năng đặc định số 2 (chỉ có ở 11 ngành).

Đổi công ty trong thời gian chờ kết quả kỹ năng đặc định được không?

Đơn đổi tư cách gắn với công ty tiếp nhận đã ghi trong hồ sơ. Đổi công ty nghĩa là công ty mới phải làm hồ sơ mới. Ở tư cách Hoạt động đặc định 6 tháng, đổi công ty về nguyên tắc không được, trừ trường hợp bất khả kháng.

Có cần qua công ty môi giới ở Việt Nam không?

Với người đang ở Nhật đổi tư cách, thủ tục do bạn và công ty tiếp nhận làm với cục xuất nhập cảnh và Đại sứ quán. Hãy thận trọng với lời chào “lo trọn gói chuyển tokutei” kèm phí cao, và hỏi rõ khoản phí đó trả cho việc gì.

Bài liên quan

Kết luận

Với thực tập sinh đã hoàn thành tốt số 2, chuyển sang kỹ năng đặc định là bước tương đối thuận: miễn thi tiếng Nhật, và nếu cùng nghề thì miễn cả thi tay nghề. Ba thứ quyết định việc chuyển có suôn sẻ hay không là thời điểm nộp đơn (trước khi hết kế hoạch ít nhất 2 tháng), thư tiến cử của Đại sứ quán, và lệ phí mới từ 01/10/2026. Quy định có thể thay đổi, nhất là khi Ikusei shuro bắt đầu từ 01/04/2027 — hãy kiểm lại tại trang chính thức trước khi nộp. Theo dõi chuyên mục Visa Nhật Bản và Tin di trú để cập nhật thay đổi.

Nguồn chính thức: ISA — Hỏi đáp kỹ năng đặc định (Q13, Q36, Q38, Q42, Q48, Q50, Q60); Thông tin liên quan tới Việt Nam (thư tiến cử); Thủ tục xin đổi tư cách lưu trú và lệ phí; Hoạt động đặc định chuẩn bị chuyển kỹ năng đặc định số 1; Thông báo về thời gian đặc lệ của TTS; Khai báo cơ quan trực thuộc (14 ngày). Thông tin cập nhật ngày 07/11/2026.

Chuyển thực tập sinh sang kỹ năng đặc định 2026: điều kiện, phí